Toekomstgericht taalonderwijs met TiO Schrijven

Ruim 150 docenten bezochten de tweede TiO-studiedag op 28 januari jl. in congrescentrum De Flint te Amersfoort. Naast een grote groep ervaren gebruikers bevonden zich onder het gezelschap zo’n dertig belangstellenden. Zij wilden meer te weten komen over de geavanceerde schrijfsoftware van ontwikkelaar Ad Bok, waarmee inmiddels op meer dan honderd scholen in Nederland leerlingen leren schrijven.

Theo Pullens, docent Nederlands aan de Pabo van Avans Hogeschool in Breda, deed verslag van de eerste onderzoeksresultaten van zijn promotieonderzoek naar het effect van TiO. Pullens heeft voor zijn onderzoek drie groepen leerlingen uit groep 8 een jaar lang gevolgd. De eerste testgroep van Pullens zijn leerlingen die wekelijks een tekst schreven met TiO. De tweede groep leerlingen schreef ook wekelijks een tekst, maar zonder TiO. Ze kregen daarbij instructie en feedback van hun docent. De derde groep leerlingen kreeg het schrijfonderwijs op de manier waarop het op de meeste scholen in Nederland gaat: ze schreven gedurende het schooljaar af en toe een tekst en kregen daar geen noemenswaardige feedback op. Alle geproduceerde teksten van de leerlingen zijn beoordeeld door vijftien docenten en dertig studenten.

Uit de eerste resultaten blijkt dat de motivatie van de leerlingen die met TiO schrijven groter is en blijft dan van de leerlingen die zonder TiO schrijven. Ook is de schrijfconcentratie van de TiO-leerlingen groter dan van de twee andere groepen. Hoewel er op basis van deze eerste resultaten nog geen harde conclusies getrokken mogen worden, lijkt de vooruitgang van de TiO-leerlingen significant.

Na Pullens kwamen enkele docenten aan het woord die verslag deden van hun praktijkervaringen met TiO. Een nieuwe verworvenheid van het programma is de monitor. Deze laat de docent een overzicht zien van kwantitatieve gegevens, zoals het gemiddeld aantal woorden per tekst en de prestaties van elke leerling ten opzichte van de hele groep.

Theo Pullens

Ook Ad Bok zelf kreeg de gelegenheid om zijn jongste ideeën met zijn publiek te delen. Bok ziet een nieuwe rol voor de docent van de toekomst. Deze moet iemand worden die kritisch en actueel onderwijs biedt. De huidige generatie leerlingen, die activiteiten buiten school veel leuker en interessanter vindt, moet medeverantwoordelijk worden gemaakt voor haar leergedrag. We moeten af van de aangeleerde hulpeloosheid. TiO helpt leerlingen zelfstandig hun cognitieve vaardigheden te ontwikkelen. De docent krijgt daardoor ruimte voor belangrijker zaken dan uitleggen.

De afsluiting van de dag vormde Boks presentatie van het vernieuwde TiO-A. In deze nieuwe versie van de afdeling algemene schrijfvaardigheid wordt de leerling nog meer uitgedaagd om te presteren. De producten die leerlingen maken worden op verschillende punten kwantitatief gescreend. Meer nog dan in de oude versie worden leerlingen geconfronteerd met hun gedrag. “De tekst bevat te weinig e’s om een goede Nederlandse tekst te zijn” of  “Deze tekst van 500 woorden is in twee seconden geschreven.” TiO-scholen zijn op weg naar een type onderwijs dat nooit eerder is vertoond en hun aantal groeit gestaag.

Raadpleeg ook het presentatiemateriaal van de studiedag.

Bureau voor Educatieve Ontwerpen  -  Rosmalen